Tin tức & Sự kiện
Tranh thủ thời cơ, biến thách thức thành cơ hội đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong khu vực ASEAN
[09:40 - 08/07/2020]

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được thành lập ngày 8/8/1967 trên cơ sở Tuyên bố Băng Cốc với 5 nước thành viên ban đầu. Ngày 28/7/1995 Việt Nam được chính thức kết nạp vào ASEAN, đánh một dấu mốc quan trọng trong quá trình hợp tác quốc tế đa phương trong khu vực Đông Nam Á của nước ta. Sau hơn 50 năm phát triển với nhiều thăng trầm, ASEAN ngày nay trở thành một tổ chức hợp tác khu vực liên chính phủ bao gồm 10 quốc gia Đông Nam Á, là một thực thể chính trị, kinh tế quan trọng trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, với vai trò trung tâm quan trọng của các nước trên thế giới.

ASEAN hoạt động và phát triển dựa trên 3 trụ cột chính, đó là, Cộng đồng kinh tế (AEC), Cộng đồng văn hóa, xã hội và Cộng đồng chính trị, an ninh. Trong đó, Cộng đồng kinh tế (AEC) là một trong 3 trụ cột quan trọng của Cộng đồng ASEAN nhằm thực hiện các mục tiêu đề ra trong Tầm nhìn ASEAN 2020 và được khẳng định lại trong Tuyên bố Hòa hợp ASEAN. Cộng đồng kinh tế (AEC) là một hành lang kinh tế rộng mở với sự điều chỉnh của Khu vực mậu dịch tự do (AFTA), trong đó về cơ bản không tồn tại về thuế quan đối với sự lưu chuyển hàng hóa, thương mại, thúc đẩy sự phát triển của các dịch vụ, môi trường đầu tư, vốn, việc làm, lao động có tay nghề, v.v… Hiện nay, ASEAN trở thành đối tác quan trọng của nhiều nước và tổ chức trong khu vực và quốc tế, đặc biệt là với 11 nước đối tác Đối thoại, trong đó là đối tác chiến lược của 7 nước, bao gồm: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Austraylia, New Zealand và Mỹ, là đối tác toàn diện của 4 đối tác còn lại, gồm: Nga, EU, Canada và Liên Hợp Quốc.

Qua hơn 20 năm gia nhập ASEAN với phương châm “tích cực, chủ động và có trách nhiệm”, Việt Nam đã có những đóng góp quan trọng cho sự phát triển và thành công của ASEAN, đóng vai trò nòng cốt trong xác định những mục tiêu, phương hướng và quyết sách lớn của ASEAN. Việt Nam hoàn thành tốt trách nhiệm của một nước thành viên thông qua vai trò làm Chủ tịch ASEAN và đăng cai những hội nghị lớn. Quá trình hơn 20 năm gia nhập ASEAN đã mang lại cho Việt Nam những lợi ích quan trọng về chính trị, kinh tế, văn hóa, an ninh, v.v… tạo dựng thanh thế và địa vị của Việt Nam trên trường quốc tế và trong khu vực, hỗ trợ đắc lực cho việc triển khai chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa hội nhập quốc tế của Đảng và Nhà nước ta. Kể từ khi gia nhập ASEAN, ta đã thu được những lợi ích thiết thực phục vụ cho phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. ASEAn hiện là một trong những đối tác hàng đầu của ta, là nguồn cung cấp vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài quan trọng vào Việt Nam. Theo thống kê của Bộ Công thương, Tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa trong gần 20 năm (giai đoạn 2000-2019) của Việt Nam đã đạt 3.995 tỷ USD. Trong đó, chỉ tính riêng 5 năm từ năm 2015 đến năm 2019, xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt 2.106 tỷ USD, cao hơn xuất nhập khẩu của cả 15 năm về trước cộng lại (giai đoạn 2000-2014). Đến hết 2018, xuất siêu hàng hóa của nước ta đã đạt 6,83 tỷ USD. Trong 11 tháng từ đầu năm 2019, với sự gia tăng quy mô xuất khẩu cao hơn nhập khẩu, thặng dư cán cân thương mại đã lên tới 10,94 tỷ USD.

Công nhân Công ty TNHH SeShin VN2 tại Khu công nghiệp Long Bình An may quần áo xuất khẩu

Năm 2020, với vai trò Chủ tịch ASEAN của Việt Nam, các địa phương trong cả nước, trong đó có tỉnh Tuyên Quang, đã tranh thủ thời cơ thúc đẩy mạnh mẽ các mối quan hệ hợp tác quốc tế nhằm thu hút nguồn lực đầu tư nước ngoài, trong đó, tích cực thu hút vốn đầu tư từ các nước ASEAN. Với đặc thù là một tỉnh miền núi có vị trí địa lý nằm giữa khu vực Đông Bắc và Tây Bắc của Việt Nam, Tuyên Quang có nhiều điều kiện thuận lợi mở rộng các mối quan hệ hợp tác quốc tế với các đối tác trong khu vực ASEAN và trên thế giới. Tuy nhiên, ngoài những yếu tố thuận lợi, như: tiềm năng, lợi thế sẵn có của địa phương, môi trường đầu tư thuận lợi, thông thoáng, cải cách hành chính nhanh gọn, nhiều tiềm năng về du lịch, đất đai, lâm nghiêp, lao động… Tuyên Quang còn phải đối mặt với không ít những khó khăn, thách thức, như: xuất phát điểm của nền kinh tế thấp, nguồn ngân sách của tỉnh phần lớn dựa vào trợ cấp của Trung ương, thu hút đầu tư nước ngoài còn chậm, xuất khẩu các mặt hàng nông lâm sản chưa đa dạng và phong phú, v.v…

Trong thời gian tới, nhằm tranh thủ điều kiện thuận lợi khi Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN 2020 để đẩy mạnh thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trong khu vực ASEAN, ngoài những yếu tố thuận lợi sẵn có về tiềm năng lợi thế, các cấp, các ngành liên quan cần chủ động tham mưu cho tỉnh một số công việc, cụ thể là:

Thứ nhất, tiếp tục củng cố, duy trì và làm sâu sắc thêm các mối quan hệ hợp tác quốc tế với các địa phương, đối tác nước ngoài có mối quan hệ hợp tác quốc tế với tỉnh. Tuy nhiên, trong bối cảnh dịch COVID-19 vẫn còn tiếp tục có những diễn biến phức tạp trên thế giới, chúng ta cần thay đổi phương thức giao lưu, trao đổi trực tiếp thông qua thăm hỏi xã giao bằng thư, điện tín trực tiếp hoặc thông qua kênh ngoại giao nhà nước (thông qua các cơ quan đại diện, cơ quan ngoại giao nước ngoài tại Việt Nam).

Thứ hai, tham gia tích cực các cơ chế gặp gỡ, tiếp xúc với đối tác nước ngoài do Bộ Ngoại giao tổ chức (như, Gặp gỡ Châu Âu, Gặp gỡ Hoa Kỳ, Gặp gỡ Hàn Quốc…) để tranh thủ khai thác các mối quan hệ với các doanh nghiệp nước ngoài, các đại diện thương mại nước ngoài tại Việt Nam, trong đó ta cần đẩy mạnh việc chủ động công tác nghiên cứu, dự báo thị trường trong khu vực và trên thế giới phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh. Ngoài tham gia các cơ chế tiếp xúc làm việc với các đối tác nước ngoài do Bộ Ngoại giao tổ chức, các doanh nghiệp đàu tư, doanh nghiệp xuất nhập khẩu của tỉnh cần chủ động đề xuất sự phối hợp với Sở Ngoại vụ để kết nối gặp gỡ, làm việc trực tiếp với các đại diện thương mại của nước ngoài tại Việt Nam (thương vụ) hoặc của Việt Nam tại nước ngoài trong tìm hiểu, kết nối cung cầu với thị trường nước ngoài.

Thứ ba, đẩy mạnh quảng bá hình ảnh của tỉnh Tuyên Quang thông qua các hoạt động ngoại giao văn hóa; cần chú trọng đổi mới hình thức thông tin đối ngoại theo hướng chuyên nghiệp, đạt hiệu quả cao về tuyên truyền thông qua một số hình thức, như: video clip ngắn hoặc cực ngắn, hình ảnh, tài liệu tiếng nước ngoài với hình ảnh và thiết kế đẹp…; chủ động cung cấp thông tin, dự án tóm tắt, danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu cần trao đổi với đối tác tại các buổi làm việc.

Thứ tư, với lợi thế miễn thị thực từ 15 – 30 ngày trong khu vực ASEAN, đẩy mạnh thu hút du lịch từ các nước ASEAN vào tỉnh. Để thu hút có hiệu quả và phát triển bền vững về du lịch, cần cải thiện mạnh mẽ chất lượng dịch vụ du lịch, đầu tư các cơ sở hạ tầng thiết yếu tại các khu du lịch theo hướng thân thiện với môi trường thiên nhiên, giữ lại dáng vẻ tự nhiên cho cảnh quan môi trường tại các khu du lịch.

Nguyễn Thanh Hiếu